Rò rỉ, nứt vỡ, tắc ống trên công trường: xử lý nhanh và cách phòng

Rò rỉ, nứt vỡ, tắc ống trên công trường: xử lý nhanh và cách phòng

Xử lý sự cố đường ống công trình nhanh hay chậm phụ thuộc vào việc anh em có khoanh vùng đúng chỗ hỏng ngay từ đầu hay không. Trên công trường và trong xưởng, đường ống tạm thường là ống mềm: ống bạt kéo nước, ống cao su bố vải sau máy bơm, ống lõi thép ở đoạn hút. Ba sự cố hay gặp nhất là rò ở mối nối, nứt vỡ thân ống và tắc ống. Bài này đi theo đúng thứ tự thợ hay làm: tắt máy, tìm chỗ hỏng, xử lý, rồi phòng cho lần sau.

Tóm tắt nhanh

  • Trước khi sửa: tắt máy bơm, khóa nguồn nước, xả áp trong ống.
  • Rò ở mối nối: kiểm tra đầu ống, gioăng, đai siết. Cắt phẳng đầu ống, lắp lại, siết đều.
  • Thân ống nứt, vỡ: ống mềm thì cắt bỏ đoạn hỏng hoặc thay cả đoạn. Băng keo chỉ để chạy tạm.
  • Ống tắc: tháo đoạn tắc, xả ngược, thông bằng dây lò xo.
  • Phòng: kiểm tra định kỳ, không để ống gập, chọn ống đúng áp làm việc.

Trước khi sửa: an toàn và khoanh vùng

Vấn đề: thấy nước phun ra, nhiều anh em lao vào siết đai luôn khi máy còn chạy. Ống cao su bố vải trên đường xả lúc đó đang chịu áp, đai bật ra hoặc nước phun thẳng vào người.

Cách làm đúng:

  • Tắt máy bơm. Khóa van nguồn nếu có.
  • Mở đầu xả cho áp trong ống xả hết.
  • Đi dọc tuyến, đánh dấu chỗ ướt, chỗ phồng, chỗ ống bẹp.
  • Ghi lại cỡ ống, loại ống, áp máy để biết cần thay gì.

Khi khóa van đột ngột lúc nước đang chảy mạnh, áp trong ống tăng vọt, hiện tượng này gọi là búa nước. Đây là nguyên nhân hay gặp làm mối nối bung và ống phồng. Vì vậy, khi dừng máy, tắt máy trước rồi mới khóa van.

Sự cố 1: rò rỉ ở mối nối

Nguyên nhân

  • Lắp không đúng: đầu ống tròng chưa hết đuôi nối, đai siết lệch.
  • Gioăng cao su là vòng đệm làm kín giữa hai mặt nối. Gioăng lão hóa, chai cứng hoặc rách thì không còn kín.
  • Đai siết, bu lông lỏng sau thời gian máy rung.
  • Đầu ống bị cắt xéo, có bavia, không ôm khít đuôi nối.

Cách xử lý

  • Tháo mối nối, kiểm tra đầu ống và đuôi nối có bavia, có mòn không.
  • Cắt lại đầu ống cho phẳng, vuông góc, rồi tròng lại hết chiều dài đuôi nối.
  • Thay gioăng mới đúng cỡ và đúng loại, đặt đúng vị trí.
  • Siết đai đều tay. Với ống cỡ lớn dùng hai đai cách nhau một khoảng, không siết dồn một đai thật chặt vì dễ cứa vỏ ống.

Các kiểu đai siết ống thường gặp gồm đai vít, đai bu lông và đai ốp. Ống Việt Úc bán ống giao trần, không bán kèm đầu nối, đai siết, nên anh em chuẩn bị loại chịu được áp làm việc của tuyến.

Đầu ống cao su bố vải, phần tròng vào đuôi nối cần cắt phẳng trước khi siết đai

Sự cố 2: thân ống nứt, vỡ, phồng

Nguyên nhân

  • Va đập: xe cán qua, vật nặng rơi lên ống, kéo lê qua đá, qua sắt thép.
  • Nắng gắt lâu ngày làm vỏ ống lão hóa, nứt chân chim.
  • Áp máy cao hơn áp làm việc của ống.
  • Ống gập khi đang bơm, áp dồn lên đoạn trước chỗ gập.

Cách xử lý

Với ống mềm, đoạn đã nứt hay phồng không nên vá để dùng lâu dài:

  • Nếu đoạn hỏng gần đầu ống: cắt bỏ đoạn hỏng, lắp lại đầu nối vào phần còn tốt.
  • Nếu đoạn hỏng ở giữa: thay cả đoạn ống, hoặc cắt và nối hai đoạn bằng khớp nối đúng cỡ.
  • Cần chạy tạm cho xong ca: quấn băng keo chịu nước nhiều lớp quanh chỗ rò, hạ áp máy, theo dõi liên tục, xong ca thay ngay.

Đường ống nhựa cứng trong xưởng thì cắt đoạn vỡ, thay ống mới cùng cỡ, dùng keo dán ống PVC chuyên dụng. Vệ sinh sạch bề mặt trước khi dán.

Chọn ống thay cho đường xả sau máy bơm

Ống cao su bố vải là ống thân cao su có nhiều lớp vải bố trong thành ống, chịu áp, chịu mài mòn và chịu kéo lê tốt hơn ống bạt. Ở các cỡ lớn, Ống Việt Úc công bố loại thường 3 lớp bố chịu 12 bar và loại 5 lớp bố chịu 20 bar.

Cỡ ốngHợp vớiThông số đã công bố
ống cao su bố vải phi 150Máy bơm họng 6 inch, trạm tiêu, đoạn nối mềm sau máy3 lớp bố, 12 bar, cuộn 10 m
ống cao su bố vải phi 200Máy 8 inch, đường xả công trình, máy nạo vét12 bar hoặc 20 bar, cuộn 10 m
ống cao su bố vải phi 220Đầu nối, ống thép chờ đo được khoảng 220 mm ở trạm bơm cũ, nhà máy12 bar hoặc 20 bar, cuộn 10 m

Cả ba cỡ bán nguyên cuộn 10 m, không cắt lẻ. Khi đặt hàng, báo rõ loại 12 bar hay 20 bar. Phía hút của máy cỡ này dùng ống rồng. Các cỡ khác xem trong danh mục ống cao su bố vải.

Thành ống cao su bố vải phi 200 nhiều lớp bố, dùng thay đoạn xả bị nứt vỡ

Sự cố 3: ống bị tắc

Nguyên nhân

  • Cặn, bùn, rác tích lâu trong ống, nhất là ống bơm nước lẫn bùn trên công trường.
  • Đường ống cong, gấp khúc nhiều, nước chảy chậm ở chỗ gấp, cặn lắng lại.
  • Đầu hút không có rọ chắn, rác lớn vào ống.

Cách xử lý

  • Tháo đoạn nghi tắc ra khỏi tuyến, dựng đứng để bùn chảy ra.
  • Xả nước ngược chiều dòng chảy để đẩy cặn ra.
  • Luồn dây lò xo thông ống vào đoạn tắc để phá mảng bám cứng.
  • Với đường thoát nước trong xưởng, có thể dùng bột thông cống theo hướng dẫn trên bao bì, sau đó xả nước mạnh.
  • Không thông được thì vệ sinh từng đoạn rồi lắp lại.

Với ống bạt kéo nước lẫn bùn, sau mỗi ca nên chạy nước sạch vài phút trước khi tắt máy để xả cặn trong ống.

Sự cố ở đoạn hút: máy chạy mà nước không lên

Vấn đề: máy nổ đều, nhưng nước lên yếu hoặc không lên. Nhiều anh em nghĩ máy hỏng, thật ra lỗi hay nằm ở đoạn hút.

Nguyên nhân thường gặp:

  • Mối nối đoạn hút hở, máy hút cả khí qua khe hở nên mất mồi.
  • Ống hút bị bẹp vì dùng ống không có gân hay lò xo.
  • Đầu hút cắm vào bùn hoặc bị rác bịt.
  • Đoạn hút quá dài, võng nhiều chỗ.

Cách xử lý:

  • Kiểm tra mối nối đoạn hút, siết lại hoặc thay gioăng.
  • Thay đoạn hút bị bẹp bằng ống lõi thép hoặc ống cổ trâu đúng cỡ đuôi hút. Máy cỡ lớn, hút bùn cát thì dùng ống rồng.
  • Nhấc đầu hút lên khỏi lớp bùn, gắn rọ chắn rác.
  • Đặt máy gần nguồn nước để rút ngắn đoạn hút.

Bảng xử lý nhanh theo dấu hiệu

Dấu hiệuNguyên nhân hay gặpViệc làm ngay
Nước rỉ quanh đaiĐai lỏng, gioăng hỏng, đầu ống cắt xéoTắt máy, cắt phẳng đầu ống, thay gioăng, siết đều
Ống phồng một đoạnÁp máy vượt áp làm việc của ốngHạ áp, thay đoạn phồng, đổi ống đúng áp
Vỏ ống nứt chân chimNắng gắt lâu ngàyThay đoạn nứt, che ống khi không dùng
Nước ra yếu dầnCặn bùn lắng trong ống, ống gậpTrải thẳng ống, tháo đoạn tắc ra xả
Máy chạy, nước không lênĐoạn hút hở hoặc bẹpKiểm tra mối nối đoạn hút, thay ống hút có gân

Bảng này dùng để khoanh vùng nhanh tại hiện trường. Nếu đã làm theo mà vẫn không hết, chụp ảnh chỗ hỏng và gửi kèm thông số máy để được hỗ trợ.

Lưu ý khi tự sửa đường ống

  • Luôn ngắt nguồn nước, tắt máy, xả áp trước khi tháo.
  • Dùng đúng dụng cụ: dao cắt ống, cờ lê đúng cỡ đai, tránh làm hỏng đuôi nối.
  • Vật liệu thay thế phải đúng cỡ và đúng áp làm việc.
  • Ghi lại chỗ đã sửa, ngày sửa để theo dõi đoạn nào hay hỏng.

Cách phòng sự cố cho đường ống tạm

  • Kiểm tra định kỳ toàn tuyến: mối nối có ướt không, thân ống có phồng, nứt không.
  • Vệ sinh ống sau những ca bơm nước bẩn.
  • Đặt tuyến thẳng, ít gấp khúc. Chỗ ống phải đổi hướng thì uốn cong rộng.
  • Kê ván, làm cầu chắn ở đoạn ống đi qua lối xe chạy.
  • Chọn ống có áp làm việc cao hơn áp máy. Thiết bị trên 12 bar thì dùng loại 20 bar.
  • Che hoặc cất ống khi không dùng để tránh nắng gắt.

Một số ví dụ hay gặp:

Ví dụ 1: ống bạt xả nước hố móng hay bị xe cán bục. Đổi tuyến đi sát mép công trường, đoạn bắt buộc qua đường thì làm cầu chắn.

Ví dụ 2: đường xả sau máy bơm 8 inch hay bung đai. Kiểm tra cỡ ống có đúng phi 200 không, dùng hai đai, và tắt máy trước khi khóa van.

Ví dụ 3: máy cao áp rửa sàn xưởng làm ống phồng. Kiểm tra áp tối đa của máy, nếu trên 12 bar thì đổi sang ống loại 20 bar.

Cách chọn ống bơm bùn, bơm cát, bơm nước trên công trường để ít sự cố ngay từ đầu có ở bài ống bơm bùn cho ngành xây dựng. Các cỡ ống bạt cho đường xả nước xem trong danh mục ống bạt cốt dù. Chọn nơi mua có công bố rõ thông số xem bài mua ống nhựa ở đâu uy tín. Tổng quan về ống mềm công nghiệp có thể đọc thêm.

Câu hỏi thường gặp

Ống cao su bố vải bị phồng một đoạn có vá được không?

Không nên vá để dùng lâu dài. Cắt bỏ đoạn phồng hoặc thay cả đoạn. Kiểm tra lại áp máy so với áp làm việc của ống.

Mối nối siết rất chặt mà vẫn rò thì làm sao?

Thường do đầu ống cắt xéo, gioăng hỏng hoặc đuôi nối mòn. Tháo ra, cắt phẳng đầu ống, thay gioăng, siết đều hai đai.

Ống Việt Úc có bán đầu nối, đai siết không?

Không. Ống giao trần, anh em chuẩn bị đầu nối, đai siết loại chịu được áp của tuyến.

Máy bơm 8 inch dùng ống bố vải cỡ nào?

Phi 200. 8 inch bằng khoảng 203 mm, ống phi 200 ôm vừa đầu nối.

Hỏi thay ống cho tuyến đang hỏng ở đâu?

Gọi 0843.490.333 hoặc 0888 022 656, gửi ảnh chỗ hỏng, tem máy và cỡ ống đang dùng.

Nội dung được biên tập và kiểm duyệt theo bảng thông số do Ống Việt Úc công bố trên trang sản phẩm.

Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận, Ống Việt Úc. Cập nhật 30/10/2026. Xem giới thiệu Ống Việt Úc hoặc trang liên hệ.

Đang xem: Rò rỉ, nứt vỡ, tắc ống trên công trường: xử lý nhanh và cách phòng

Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.