Ống dẫn dầu bằng nhựa: loại nào dùng được, giới hạn và cách chọn

Ống dẫn dầu bằng nhựa: loại nào dùng được, giới hạn và cách chọn

Ống dẫn dầu bằng nhựa là ống mềm hoặc bán cứng làm từ nhựa có khả năng chịu dầu. Ống dùng cho các đường dầu nhẹ: dầu bôi trơn trong máy, dầu thủy lực hồi về thùng ở áp thấp, dầu diesel cấp cho máy phát nhỏ, dầu thải gom về bồn. Loại ống này nhẹ, rẻ và dễ lắp hơn ống cao su hay ống kim loại. Nhưng ống chỉ dùng đúng khi chọn đúng loại nhựa cho đúng loại dầu, đúng nhiệt độ và áp. Bài này giải thích vật liệu nhựa nào chịu dầu, giới hạn của chúng và cách chọn để ống không trương, không nứt sau vài tháng.

Tóm tắt nhanh

  • Không phải nhựa nào cũng chịu dầu. PVC mềm thông thường, ống lưới dẫn nước và phần lớn ống tưới cây sẽ cứng lại hoặc trương khi gặp dầu.
  • Nhựa hay dùng cho dầu: polyurethane (PU), nylon (polyamide), PVC có công thức chịu dầu và một số loại PE cho dầu nhiên liệu ở áp thấp.
  • Ống nhựa hợp với đường dầu áp thấp, nhiệt độ vừa phải và ống ngắn. Đường dầu nóng, áp cao, hoặc dầu nhiên liệu ở trạm cấp phát cần ống cao su chịu dầu hay ống chuyên dụng có chứng nhận.
  • Luôn chọn theo bảng tương thích của nhà sản xuất ống cho đúng loại dầu.
  • Ống Việt Úc không bán ống dẫn dầu. Các dòng ống mềm của Ống Việt Úc dùng cho nước.

Ống nhựa dẫn dầu trong khu vực máy móc

Vì sao ống nhựa thường hỏng khi dẫn dầu

Nhiều người lấy một đoạn ống nhựa mềm sẵn có để dẫn dầu, ban đầu thấy chạy tốt, vài tuần sau ống cứng lại, nứt ở chỗ uốn hoặc phồng mềm ra. Lý do nằm ở cách nhựa và dầu tác động lên nhau.

Ống PVC mềm thông thường được làm dẻo bằng chất hóa dẻo, là phụ gia trộn vào nhựa PVC để nhựa mềm và uốn được. Dầu khoáng và dầu nhiên liệu hòa tan dần chất hóa dẻo này. Khi chất hóa dẻo bị rút ra, ống mất độ dẻo, co lại và nứt. Ngược lại, có loại nhựa hút dầu vào thành ống, làm ống trương nở, mềm nhũn và mất khả năng chịu áp.

Nhiệt độ làm quá trình này nhanh hơn. Dầu trong máy thường nóng hơn nhiệt độ phòng, nên một ống chịu được dầu ở trạng thái nguội vẫn có thể hỏng sớm khi đặt cạnh động cơ. Áp lực cộng thêm vào: ống đã yếu do dầu sẽ bục ở áp thấp hơn hẳn áp danh định ghi trên ống.

Vì vậy câu hỏi đúng không phải "ống nhựa có dẫn dầu được không", mà là "loại nhựa này có chịu được loại dầu này, ở nhiệt độ và áp này không".

Các loại nhựa dùng làm ống dẫn dầu

Polyurethane (PU)

Polyurethane là nhựa dẻo đàn hồi, chịu mài mòn và chịu dầu khoáng khá tốt. Ống PU hay gặp ở đường dầu bôi trơn nhỏ, đường dầu hồi trong máy công cụ và đường khí nén có lẫn hơi dầu. Điểm yếu của PU là nước nóng kéo dài và một số dung môi. Xem thêm đặc tính vật liệu ở trang polyurethane.

Nylon (polyamide)

Ống nylon cứng hơn PU, giữ hình dạng tốt, chịu dầu và nhiên liệu tốt nên thường dùng cho đường dầu bôi trơn tự động, đường nhiên liệu nhỏ trên máy và thiết bị. Nylon ít mềm, bán kính uốn lớn hơn, nên cần đi tuyến cẩn thận. Đọc thêm ở trang polyamide.

PVC có công thức chịu dầu

Một số nhà sản xuất làm ống PVC với chất hóa dẻo và phụ gia chịu dầu, dùng cho dầu thải, dầu nhẹ ở nhiệt độ thường. Loại này khác hẳn ống PVC mềm dẫn nước, dù nhìn bên ngoài giống nhau. Muốn dùng phải có thông tin chịu dầu rõ ràng của nhà sản xuất.

PE và các loại nhựa khác

PE có độ bền với nhiều loại dầu nhiên liệu ở áp thấp và thường dùng làm ống hoặc bồn chứa. Ở đường dầu nóng hoặc có áp, PE ít được chọn vì độ mềm và nhiệt độ làm việc hạn chế.

Loại nhựaHay dùng choCần thận trọng
PUDầu bôi trơn nhỏ, dầu hồi áp thấpNước nóng, một số dung môi
NylonĐường dầu bôi trơn tự động, nhiên liệu nhỏBán kính uốn lớn, kém mềm
PVC chịu dầuDầu thải, dầu nhẹ nhiệt độ thườngChỉ dùng khi có thông tin chịu dầu
PEDầu nhiên liệu áp thấp, đường ngắnNhiệt độ cao, áp lớn
PVC mềm thường, ống tướiKhông dùng cho dầuCứng, nứt, trương sau thời gian ngắn

Đoạn ống nhựa dẫn dầu nối vào thiết bị

Khi nào ống nhựa không đủ, phải dùng ống cao su hoặc ống chuyên dụng

Ống nhựa có giới hạn rõ ràng. Có ba tình huống nên chuyển sang loại ống khác:

  • Dầu nóng và áp cao, như đường dầu thủy lực chính của máy công trình. Đường này cần ống thủy lực có lớp gia cường thép, làm theo tiêu chuẩn riêng.
  • Cấp phát nhiên liệu ở trạm, bồn chứa, xe bồn. Đường này cần ống có chứng nhận cho xăng dầu, có khả năng dẫn điện để xả tĩnh điện, và lắp theo quy định phòng cháy.
  • Đường dầu dài, kéo lê, va đập, như ống bơm dầu từ phuy sang bồn ở bãi. Ống cao su chịu dầu có gia cường bền cơ học hơn.

Cao su chịu dầu hay gặp là NBR (cao su nitrile), loại cao su tổng hợp có khả năng chịu dầu khoáng và nhiên liệu tốt. Thông tin vật liệu xem ở trang cao su nitrile. Phân biệt các dòng ống cao su dẫn dầu và giới hạn nhiệt độ của chúng được nói kỹ hơn ở bài ống cao su dẫn dầu chịu nhiệt.

Cách chọn ống dẫn dầu bằng nhựa theo từng bước

  1. Ghi đúng loại dầu: dầu bôi trơn, dầu thủy lực, diesel, xăng, dầu thải. Lỗi hay gặp: chỉ ghi "dầu", không phân biệt dầu khoáng với nhiên liệu.
  2. Ghi nhiệt độ cao nhất dầu có thể đạt trong ống. Lỗi hay gặp: lấy nhiệt độ thùng chứa, quên đoạn ống đi sát động cơ nóng.
  3. Ghi áp làm việc lớn nhất và có xung áp hay không. Lỗi hay gặp: chỉ tính áp lúc máy chạy đều, bỏ qua xung lúc khởi động.
  4. Đo cỡ ống theo đầu nối của thiết bị, ghi cả đường kính trong và ngoài. Lỗi hay gặp: mua ống theo đường kính ngoài trong khi đầu nối tính theo đường kính trong.
  5. Đối chiếu bảng tương thích của nhà sản xuất ống cho đúng loại dầu và nhiệt độ. Lỗi hay gặp: dựa vào màu ống hay lời quảng cáo chung chung.
  6. Chọn đầu nối và gioăng cũng chịu dầu. Lỗi hay gặp: ống tốt nhưng gioăng trương, rò ở mối nối.

Kiểm tra định kỳ đường ống dầu bằng nhựa

Ống nhựa dẫn dầu cần được kiểm tra thường xuyên hơn ống nước vì hỏng thường diễn ra từ từ, khó thấy bằng mắt. Các dấu hiệu nên thay ống:

  • Ống cứng lại khi bóp, hoặc có vết rạn nhỏ ở chỗ uốn.
  • Ống phồng, mềm hơn bình thường ở một đoạn.
  • Ống đổi màu, mờ đục khác với lúc mới.
  • Mối nối có vết dầu thấm, dù chưa nhỏ giọt.

Khi thay, xả hết dầu trong ống, hứng dầu thải vào thùng chứa, không để dầu chảy xuống cống thoát nước. Cách kiểm tra chi tiết từng phần của ống dẫn dầu, từ thành ống đến đầu nối, có trong bài kiểm tra chất lượng ống dẫn dầu. Tiêu chuẩn ISO 8331 về chọn, cất giữ và bảo dưỡng ống mềm cũng là tài liệu nên đọc khi lập lịch kiểm tra.

Kiểm tra đoạn ống dẫn dầu tại mối nối

Ống mềm dẫn nước trong khu vực có dầu

Trong xưởng cơ khí, trạm phát điện hay bãi máy công trình, ngoài đường dầu còn rất nhiều đường nước: nước làm mát, nước rửa sàn, nước bơm thoát hố máy. Các đường này dùng ống dẫn nước, không dùng chung với dầu.

Ống Việt Úc không bán ống dẫn dầu. Các dòng ống mềm của Ống Việt Úc được làm cho nước. Ở đoạn hút nước từ bể hoặc hố lên máy bơm, ống cần lõi giữ tròn để không bị hút bẹp, xem ở danh mục ống nhựa mềm lõi thép. Ở đoạn đẩy nước chịu kéo lê trên nền xưởng, ống cao su có lớp bố bền hơn, xem ở danh mục ống cao su bố vải. Ống cao su bố vải loại thường có 3 lớp bố, chịu 12 bar; loại 20 bar có 5 lớp bố.

Ví dụ: một trạm phát điện cần đường nước rửa sàn dài 40 m. Dùng hai cuộn ống cao su bố vải dài 20 m nối lại là vừa đủ chiều dài. Ống chỉ chạy nước, đánh dấu rõ để không ai dùng nhầm sang bơm dầu.

Cuộn ống cao su bố vải dùng cho đường nước rửa sàn trong xưởng

Lưu ý an toàn khi làm việc với ống dầu

Dầu rò rỉ không chỉ tốn dầu mà còn gây trơn trượt, cháy và ô nhiễm. Một số nguyên tắc chung:

  • Đi tuyến ống dầu tránh xa nguồn nhiệt, mép sắc và lối xe chạy.
  • Không để ống dầu tì vào ống xả động cơ hay bộ phận nóng.
  • Có khay hứng dầu dưới các mối nối hay rò.
  • Không dùng ống nước, ống tưới để chuyển nhiên liệu, kể cả tạm thời.
  • Với xăng và dầu nhiên liệu ở bồn chứa, tuân theo quy định phòng cháy chữa cháy của địa phương.

Tổng quan các loại ống dẫn dầu, khí gas công nghiệp và ống composite, kèm cách chọn theo môi chất, có trong bài ống dẫn khí gas công nghiệp, ống dẫn dầu và ống composite.

Câu hỏi thường gặp về ống dẫn dầu bằng nhựa

Ống PVC mềm trong suốt có dẫn dầu được không?

Không nên. Ống PVC mềm thông thường dùng chất hóa dẻo, dầu sẽ rút chất này ra làm ống cứng và nứt. Chỉ dùng loại PVC có thông tin chịu dầu rõ ràng của nhà sản xuất.

Ống PU và ống nylon khác nhau thế nào khi dẫn dầu?

PU mềm, dễ uốn, chịu mài mòn. Nylon cứng hơn, giữ hình dạng tốt, chịu nhiên liệu tốt nhưng cần bán kính uốn lớn hơn.

Có dùng ống nhựa cho dầu thủy lực được không?

Chỉ cho đường dầu hồi về thùng ở áp thấp, đúng loại nhựa. Đường dầu thủy lực áp cao cần ống thủy lực có gia cường.

Ống lõi thép của Ống Việt Úc có dẫn dầu được không?

Không. Ống nhựa mềm lõi thép của Ống Việt Úc dùng cho nước, đặc biệt là đoạn hút của máy bơm.

Cần cung cấp gì khi hỏi mua ống dẫn dầu?

Loại dầu, nhiệt độ cao nhất, áp làm việc, cỡ ống theo đầu nối và chiều dài tuyến. Với ống dẫn nước đi kèm trong xưởng, gọi 0843.490.333 hoặc 0888 022 656 để được chọn cỡ.

Số liệu ống mềm trong bài được kiểm duyệt theo bảng thông số do Ống Việt Úc công bố trên từng trang sản phẩm.

Biên soạn: Đỗ Hữu Thuận, Ống Việt Úc. Cập nhật 28/10/2026. Xem giới thiệu Ống Việt Úc hoặc trang liên hệ.

Đang xem: Ống dẫn dầu bằng nhựa: loại nào dùng được, giới hạn và cách chọn